Особливості впровадження agile-методології в управлінні на підприємствах морського транспорту України

  • Т.М. Леонова Одеський національний морський університет, Одеса, Україна
Ключові слова: Agile-методологія, морський транспорт, логістика, кризові умови, цифровізація, управління ризиками

Анотація

Досліджено впровадження Agile-методології в управління морським транспортом України. Актуальність теми зумовлена необхідністю швидкої адаптації галузі до кризових умов: воєнних загроз, блокади портів і порушень логістичних ланцюгів. Традиційні моделі управління виявляються малоефективними, що потребує гнучких підходів для підвищення стійкості підприємств, їхньої здатності оперативно реагувати на зовнішні виклики та мінімізувати втрати від кризових ситуацій.

Розглянуто основні Agile-підходи – Scrum і Kanban, їхню адаптацію до морської галузі. Аналіз показав, що скорочення планових циклів, впровадження цифрових платформ та мультидисциплінарних команд сприяє оперативному ухваленню рішень, покращенню комунікації, ефективному управлінню ризиками та мінімізації простоїв вантажів.

Визначено основні бар’єри впровадження Agile: регуляторні обмеження, бюрократія, низький рівень цифровізації, недостатня гнучкість державних процедур та опір персоналу новим методам управління. Запропоновано конкретні заходи їх подолання, серед яких "пілотні" Agile-команди, цифрова інтеграція процесів, вдосконалення процедур узгодження, автоматизація бізнес-процесів та спрощення взаємодії з державними органами.

Зроблено висновок, що Agile є ефективним інструментом управління на підприємствах морського транспорту України в умовах невизначеності, сприяючи адаптивності підприємств, підвищенню їхньої конкурентоспроможності, гнучкості управління та довгостроковій стабільності.

Біографія автора

Т.М. Леонова, Одеський національний морський університет, Одеса, Україна

доцент кафедри менеджменту та маркетингу

Посилання

1. Kent Beck, Cynthia Andres. Extreme Programming Explained: Embrace Change, 2nd edition. Published by Addison-Wesley Professional. 2005. 189 p.
2. Ken Schwaber, Mike Beedle. Agile Software Development with Scrum, 2001. Pearson. 176 p.
3. Beck K., Beedle M., van Bennekum A., Cockburn A., Cunningham W., Fowler M., Grenning J., Highsmith J., Hunt A., Jeffries R., Kern J., Marick B., Martin R.C., Mellor S., Schwaber K., Sutherland J., Thomas D. Manifesto for Agile Software Development. 2001. URL: https://agilemanifesto.org/.
4. Cohn Mike. Succeeding with Agile: Software Development Using Scrum. Addison-Wesley, 2009. 512 p.
5. David J. Anderson. Kanban: Successful Evolutionary Change for Your Technology Business Blue Book ed. Edition, 2010. 278 р.
6. Talley W.K. Port Economics. 2nd Edition. London: Routledge, 2017. 286 p.
7. Старинець О.А., Литвин Т.П. Agile-методологія в управлінні трудовими ресурсами індустрії гостинності. Інновації та технології в сфері послуг і харчування, 2020. №1. С. 40–48.
8. Suprunenko, S., Plotnichenko, S., & Ahieieva, I. Adaptation of Agile Management Methods in the Public Sector of Ukraine. The Science of Tomorrow: Innovative Approaches and Forecasts, 2024. pp. 97-102.
9. Павлова Н.Л. Agile-трансформація управління проєктами розвитку транспортно-експедиторських компаній: дис. ... канд. техн. наук: 05.13.22 – управління проєктами та програмами. Одеський національний морський університет, 2021. 198 с.
10. Puttaraju K.H. Accelerating Innovation Through Data-Enabled Agile Stage-Gate Processes: Implications for Business Strategy and Execution. International Journal of Core Engineering & Management, 2024. Vol. 7, Issue 11. P. 204–216.
11. Бушуєв С.Д., Бушуєв Д.А., Бушуєва В.Б., Бойко О.О. Agile-трансформація підходів в управлінні будівельними проєктами, фазах ініціації та проєктування. Управління розвитком складних систем, 2020. № 41. С. 15–20.
12. Рябоконь Н.П., Рябоконь А.А., Рябоконь Б.А. Впровадження методології agile: ціннісно орієнтований підхід. Збірник наукових праць ЧДТУ, Вип. 49, 2020. С. 34–42.
13. Підприємництво та стратегічні напрями розвитку бізнес-процесів в умовах глобальних викликів: збірник матеріалів ІІІ Міжнародного науковопрактичного форуму / за ред. Любохинець Л.С., Гончар О.І., Танасієнко Н.П. Хмельницький: Хмельницький національний університет, 2023. 323 с.
14. Moran, J., Pijpers, F.P., Weitzel, U., Bouchaud, J-P. & Panja, D. 'Temporal criticality in socio-technical systems'. INET Oxford Working Paper No. 2023-13. URL: https://www.inet.ox.ac.uk/publications/no-2023-13-temporal-criticality-in-socio-technical-systems
15. Stern R. Technology Combats Supply Chain Disruptions. Research Technology Management, 2024. Vol. 67. No. 5. pp. 2-4.
16. Буряк М., Маковоз О. Методологія гнучкого управління змінами як інструмент організаційної трансформації. Київський економічний науковий журнал, (3), 2023. С.18-23. URL: https://doi.org/10.32782/2786-765X/2023-3-3.

REFERENCES

1. Beck, K., & Andres, C. (2005). Extreme Programming Explained: Embrace Change (2nd ed.). Addison-Wesley Professional.
2. Schwaber, K., & Beedle, M. (2001). Agile Software Development with Scrum. Pearson.
3. Beck, K., Beedle, M., van Bennekum, A., Cockburn, A., Cunningham, W., Fowler, M., Grenning, J., Highsmith, J., Hunt, A., Jeffries, R., Kern, J., Marick, B., Martin, R. C., Mellor, S., Schwaber, K., Sutherland, J., & Thomas, D. (2001). Manifesto for Agile Software Development. Retrieved from https://agilemanifesto.org/.
4. Cohn, M. (2009). Succeeding with Agile: Software Development Using Scrum. Addison-Wesley.
5. Anderson, D. J. (2010). Kanban: Successful Evolutionary Change for Your Technology Business. Blue Book ed.
6. Talley, W. K. (2017). Port Economics (2nd ed.). Routledge.
7. Starynets, O.A., & Lytvyn, T.P. (2020). Agile-metodolohiya v upravlinni trudovymy resursamy industrii hostynnosti (Agile methodology in the management of human resources in the hospitality industry). Innovatsii ta tekhnolohii v sferi posluh i kharchuvannia, (1), 40–48. [in Ukrainian]
8. Suprunenko, S., Plotnichenko, S., & Ahieieva, I. (2024). Adaptation of Agile Management Methods in the Public Sector of Ukraine. The Science of Tomorrow: Innovative Approaches and Forecasts, 97-102.
9. Pavlova, N.L. (2021). Agile-transformatsiia upravlinnia proiektamy rozvytku transportno-ekspedytsiinykh kompaniy (Agile transformation of project management for the development of transport and forwarding companies) [Ph.D. dissertation]. Odesa National Maritime University. [in Ukrainian]
10. Puttaraju, K. H. (2024). Accelerating Innovation Through Data-Enabled Agile Stage-Gate Processes: Implications for Business Strategy and Execution. International Journal of Core Engineering & Management, 7(11), 204–216.
11. Bushuyev, S.D., Bushuyev, D.A., Bushuyeva, V.B., & Boiko, O.O. (2020). Agile-transformatsiia pidkhodiv v upravlinni budivel’nymy proiektamy, fazakh initsiiatsii ta proektuvannia (Agile transformation of approaches in construction project management, initiation and design phases). Upravlinnia rozvytkom skladnykh system – Management of Complex Systems Development, (41), 15–20. [in Ukrainian]
12. Riabokon, N.P., Riabokon, A.A., & Riabokon, B.A. (2020). Vprovadzhennia metodolohii Agile: tsinnisno oriiientovanyi pidkhid (Implementation of Agile methodology: A value-oriented approach). Zbirnyk naukovykh prats ChDTU (Collection of Scientific Papers of ChSTU), (49), 34–42. [in Ukrainian]
13. Liubokhynets, L.S., Honchar, O.I., & Tanasiienko, N.P. (Eds.). (2023). Pidpryiemnytstvo ta stratehichni napriamy rozvytku biznes-protsesiv v umovakh hlobalnykh vyklykiv (Entrepreneurship and strategic directions of business process development under global challenges). Khmelnytskyi National University. [in Ukrainian]
14. Moran, J., Pijpers, F.P., Weitzel, U., Bouchaud, J.-P., & Panja, D. (2023). Temporal criticality in socio-technical systems. INET Oxford Working Paper, (2023-13). Retrieved from https://www.inet.ox.ac.uk/publications/no-2023-13-temporal-criticality-in-socio-technical-systems.
15. Stern, R. (2024). Technology Combats Supply Chain Disruptions. Research Technology Management, 67(5), 2-4.
16. Buriak, M., & Makovoz, O. (2023). Metodolohiia hnuchkoho upravlinnia zminamy yak instrument orhanizatsiinoi transformatsii (Methodology of flexible change management as a tool for organizational transformation). Kyivskyi ekonomichnyi naukovyi zhurnal (Kyiv Economic Scientific Journal), (3), 18-23. Retrieved from https://doi.org/10.32782/2786-765X/2023-3-3. [in Ukrainian].
Опубліковано
2025-05-21
Як цитувати
Леонова, Т. (2025). Особливості впровадження agile-методології в управлінні на підприємствах морського транспорту України. Розвиток методів управління та господарювання на транспорті, 2(91), 153-164. https://doi.org/10.31375/2226-1915-2025-2-153-164